TIMOR HAU NIA RAIN MAK HAU HADOMI

TIMOR HAU NIA RAIN MAK HAU HADOMI

Situasaun Rai laran, konvida hanoin ema nian nu’udar nain ba Rai ida ne’e, oinsa atu hola parte iha Rai ida ne’ebé ita hotu hadomi teb-tebes hodi deside ninia Independensia liu hosi fakar ran, hodi to’o ba esperansa ne’ebé ita hotu hein. Mehi Jerasaun Foun Nu’udar Sidadaun Ida, Mak Hakarak Lao Tuir Espiritu Nasioalimu no Patriotismu, ne’ebé husik hela Nu’udar Historia ida, maibe iha Independensia nia laran barak diskute Maka’as kona ba konseitu Demokrasia, balun koalia kona ba Justisa Social, Balun koalia kona ba Prestasaun Servisu, no seluk tan. Kritika sira ne’ebé mosu Nu’udar dalan hafanun bebeik Rin Nasaun ninian ne’ebe ita sosa liu hosi luta ne’ebe naruk.

Hakarak hateten katak “Mate ka Moris ukun Rasik An” Nu’udar Prinsipiu Ne’ebé Esensial teb tebes ba ema Timor oan Hot-hotu Atu tane Ass, tamba liu hosi ne’e mak ita konkretiza ita nia mehi, hodi moris iha demokrasia ho soberania independenti. Iha ne’e ita hot-hotu Moris iha liberdade nia laran, tuir demokrasia Ne’ebe mak sai nu’udar mata dalan hodi garantia sidadaun hot-hotu ninia moris diak. Prosesu hahu lao, povu komesa konnese didiak orgaun ne’ebé nu’udar rin ba Nasaun ida ne’e, No mos Tendesia Social Komesa Dezafia Hodi karateriza Situasaun balun sai hanesan Instrumentu politika, iha ne’e Hamosu hanoin ida katak ita haluha tiha lisan no toman rai ida ne’e nia ne’eb’e hakatak mai ita tomak, katak ita mesak Hun ida, Abut Ida, Mesak Timor oan deit, hodi Avo lafaek sai Nu’udar Simbulu rai ida ne’e Nian.

Haree Rai ne’e Nia Modelu, iha Kbi’it ida mak hamosu rai ne’e, ita nia bei-ala hatutan lia sira ne’e nu’udar ita nia Avo ida, depois tuir mai sai tiha ita nia simbulu ba lisan no toman iha rai ida ne’e, nune’e ho ninia  furak iha tempu loron matan komesa hisik ninia Roman, Timor oan etapa tuir mai kontinua defende ninia riku soin hakarak hari’i nasaun ida, rezultadu konkretiza. “Saida Mak Presija Duni???? Sidadun ida-idak Duni ninia Presija Individual, Nu’udar Alvu ba Konkretiza Nia mehi Individual, Hodi haluha tiha katak Lori Ema ida, hamutuk ema barak ba konkretiza mehi ba Interese Nacional.” Riku no Soin Ne’ebe Sai Nu’udar Ambisaun Individual Ninian Buras Ba Bebeik, hodi haluha tiha Lisan No Toman Rai ida ne’e Nian, Mes-Mesak maun Alin, Feton nina nan Nian hosi Kaut ida Deit.

“Timor O Nia Modelu Lafaek Hanorin hau, Atu siak no hadomi Hau nia Ema.....
Fó Aten Brani ba Ema barak Sai Aswaín Ba Rai ida Ne’e
Lao Tuir prosesu Kosmolojia Rai Timor Lorosa’e Nian
Hau presija naroman ida Atu hisik Nia Roman ba Modelu Lafaek ne’e.....
O Nia Domin Tomak Mak Ami Timor Oan Hotu Nia Moris.....”

Defende  Moris Foun ida iha O Nia Ema Sira nia Klaran, barak Sai Oan Kiak, Sai Restu ba Deskendesia Familia Ida Nia, Iha Duni Hakarak atu hakat ba Oin, prosesu ne’ebe lao liu dekora ho dalan Ne’ebé naruk.

Timor Hakatak ba O nia Emar Katak Rin ha’at nasaun Nian, Lori Ran no Ruin Mak Hametin, hodi Hatu’ur Pozisaun Nu’udar Nasaun Independenti, Dehan Tan Dala ida Mai Ami “Hau Mak Timor” Hodi Hananu “Timor Hau Nia Rai”
“Timor ne’e hau Nia Rain
Hau la Entrega Ba Ema Seluk
Maske Rai Ki’ik, Maibe bele hamri’ik iha Mundu Nia le’et Hanesan nasaun ida.
Husik ba Hau Hakarak Haree Ikan sira nani sira nia Tasi Rasik
Maske Sira Ho hahan naton Deit ba Moris
Husik Ba hau Hakarak haree
Manu fuik sira hananu ho kontenti
Maske sira Moris Deit iha Ai-laran Tuan
Husik Ba hau hakarak Haree
Ai-leba oan Sira Moris ho hakmatek
Maske sira moris Deit iha Loron laran
Husik ba Rain nain sira
Mak Horon Rasik
Rai lafaek Ne’e nia Isin Morin”

“Konseitu Familia; Aman, Inan no Oan,  Nu’udar  Mata Dalan ;”Frente Armada, Frente Diplomatiku, no Frente Klandestina; Konkretiza Prezidente Republika, Tribunal, Governu no parlamentu  Nacional ”  [Nasaun Timor Leste]
 

Claudio Marques Cabral, L.Ed
+670 77650882
E-mail: claudio_marquescabral@yahoo.com